TEMATY MATURALNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2011/2012

LITERATURA

1. Odwołując się do wybranych dzieł literackich, scharakteryzuj i porównaj modele religijności w Biblii i w literaturze dawnych Greków i Rzymian.
2. W jaki sposób twórcy literatury różnych epok realizowali hasło „Śmiechem naprawiać obyczaje”? Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
3. Kodeks moralny wybranych bohaterów literackich. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych dzieł literatury polskiej i obcej.
4. Odwołując się do wybranych tekstów literackich, scharakteryzuj portrety ludzi poszukujących sensu życia.
5. Przedstaw motyw szaleństwa z miłości w utworach literackich z różnych epok.
6. Przeanalizuj wpływ filozofii Artura Schopenhauera, Friedricha Nietzschego i Henriego Bergsona na wybrane dzieła literackie przełomu XIX i XX wieku oraz początku XX wieku.
7. Na przykładach XIX i XX-wiecznych utworów literackich omów problem ludzkiej samotności.
8. Literacki obraz zdrady. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
9. Literackie obrazy Męki Pańskiej .Przedstaw temat na podstawie znanych utworów.
10. Literacki obraz domu przeklętego i dotkniętego nieszczęściem. Zaprezentuj, odwołując się do literatury różnych epok.
11. Literatura jako źródło wiedzy o różnicach społecznych. Zaprezentuj temat, wykorzystując znane utwory .
12. Odpowiedzialność przed własnym sumieniem. Omów zagadnienie w oparciu o literaturę polską.
13. Życie człowieka jako wędrówka – omów funkcję tego motywu w wybranych utworach literackich.
14. Tolerancja w dziejach Polski i Polaków. Przedstaw ten problem, odwołując się do utworów z różnych epok.
15. Ludzkie i boskie drogi sprawiedliwości. Zanalizuj to zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literatury polskiej i obcej.
16. Jaki obraz młodego pokolenia kreuje literatura różnych epok ? Porównaj dylematy i rozterki przeszłych pokoleń z problemami i wyzwaniami, przed którymi stoi twoja generacja.
17. Czym jest i czym nie jest klasycyzm? Omów zagadnienie na podstawie literatury różnych epok.
18. Funkcje tytułu i motta w odczytaniu dzieła. Omów na podstawie dowolnie wybranych przykładów literackich.
19. Dialog twórców literatury z filozofami. Przedstaw problem na wybranych przykładach dzieł literatury dawnej lub współczesnej.
20. Jakie są powinności rządzących wobec narodu ? Przedstaw zagadnienie na podstawie literatury różnych epok.
21. Postęp techniczny a tradycja. Omów temat na wybranych przykładach.
22. Antyurbanizm w literaturze: przyczyny i przejawy zjawiska. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
23. W jaki sposób wydarzenia historyczne lub odkrycia naukowe mogą kształtować sposoby literackiego kreowania świata? Odpowiedz na pytanie, analizując przykłady wybranych utworów literackich z dwóch różnych epok.
24. Literackie wizerunki ludzi niepokonanych. Porównaj różne realizacje tego motywu, analizując wybrane utwory literackie.
25. Zanalizuj i ukaż zależność między twórczością Witkacego a jego biografią. Odwołaj się do wybranych dzieł literackich tego twórcy.
26. Siedem polskich grzechów głównych – porównaj różne sposoby ukazywania naszych wad narodowych, analizując wybrane utwory literatury polskiej.
27. Twórczość Jana Kochanowskiego w tradycji literackiej późniejszych epok. Omów zagadnienie, analizując celowo dobrane utwory.
28. Okiem literata i reportera. Porównaj sposoby ukazywania konfliktów i cierpień współczesnego świata w polskiej literaturze, analizując wybrane utwory.
29. Ironiczny dystans wobec świata w poezji Wisławy Szymborskiej. Omów temat, analizując i interpretując wybrane utwory.
30. Omów rolę i znaczenie twórczości drugiego obiegu w Polsce lat 1970 – 1989. Odwołaj się do analizy wybranych utworów literackich.
31. Różne wcielenia diabła w literaturze. Zaprezentuj zagadnienie i dokonaj analizy funkcji tego motywu na przykładzie wybranych utworów.
32. Od Juliusza Verne`a do Stanisława Lema… Analizując wybrane utwory, przedstaw ewolucję powieści science- fiction.
33. Określ rolę literatury krzepiącej serca i rozdrapującej rany w życiu narodu. Odwołaj się do wybranych dzieł pisarzy polskich.
34. Które koncepcje szczęścia proponowane człowiekowi przez dzieła literackie wybranych epok są aktualne do dziś? Omów na wybranych przykładach.
35. Przedstaw postawy człowieka wobec cierpienia i ich konsekwencje zaprezentowane w wybranych utworach.
36. Topos dworku szlacheckiego w literaturze polskiej wybranych epok. Zrealizuj zagadnienie na wybranych przykładach.
37. Wizja miasta w twórczości B. Prusa, H. Balzaka i F. Dostojewskiego. Omów temat na podstawie wybranych powieści.
38. Związki literatury renesansowej z literaturą antyczną. Określ je, odwołując się do twórczości wybranego pisarza epoki odrodzenia.
39. Tyrteizm i tendencje antyheroizmu jako dwie postawy w prezentowaniu tematu walki. Omów zagadnienie, przywołując wybrane utwory literackie.
40. Konflikt rozumu i serca w tekstach literackich. Dokonaj analizy zagadnienia, odwołując się do wybranych utworów.
41. Horacjański motyw „exegi monumentum” w poezji późniejszych epok. Omów jego funkcjonowanie, odwołując się do wybranych przykładów
42. Kulinaria w literaturze. Omów funkcję tego motywu w wybranych utworach literackich.
43. Motyw labiryntu i jego funkcje w literaturze. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
44. Różne obrazy przyrody w literaturze. Przedstaw sposoby ich kreowania i funkcje w wybranych utworach.
45. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach.
46. Metamorfoza bohatera i jej sens w literaturze. Zilustruj i omów zagadnienie na przykładzie wybranych utworów.
47. Idealiści i marzyciele w literaturze polskiej. Scharakteryzuj sposoby kreowania takich bohaterów w utworach z różnych epok.
48. Artysta jako bohater literacki. Ukaż różnorodność tego motywu na wybranych przykładach.
49. Dekalog bohaterów G. Herlinga – Grudzińskiego. Rozwiń temat, przywołując wybranych przykłady.
50. Motyw tańca w literaturze polskiej. Rozwiń zagadnienie, odwołując się do dzieł literackich różnych epok.
51. Motyw pielgrzymstwa polskiego. Rozwiń temat w oparciu o znane utwory literackie z różnych epok.
52. Rodzice i dzieci wśród bohaterów literackich. Przedstaw ich wzajemne relacje, odwołując się do wybranych utworów literackich.
53. Konflikty rodzinne w wybranych dramatach polskich pisarzy. Przedstaw problem oraz dokonaj analizy przyczyn i skutków.
54. Etos rycerski w dziełach literackich. Ukaż funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach.
55. Od „kury domowej” do kobiety demonicznej. Literackie portrety kobiet przedstaw na wybranych przykładach.
56. Groza wojny i jej absurd. Rozwiń zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich.
57. Pejzaż i jego rola w literaturze. Dokonaj analizy zagadnienia na podstawie analizy wybranych utworów literackich różnych epok.
58. Bohaterowie literaccy różnych epok w poszukiwaniu szczęścia. Rozważ problem, odwołując się do wybranych przykładów.
59. Literackie portrety matek. Zaprezentuj zagadnienie na przykładzie utworów z różnych epok.
60. Porównaj obraz Warszawy ukazany w „Lalce” Bolesława Prusa i w dowolnie wybranym utworze literackim XX wieku.
61. Oblicze władcy. Przedstaw sposoby funkcjonowania tego motywu w literaturze.
62. Motyw snu i sposoby jego ujęcia w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach.
63. Motyw Arkadii w literaturze. Przedstaw jego różne ujęcia i funkcje w wybranych dziełach literackich.
64. Motyw utopii w literaturze. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych tekstów.
65. Sposoby wyrażania uczuć do kobiety w twórczości wybranych poetów różnych epok. Dokonaj analizy i zaprezentuj zagadnienie.
66. Zanalizuj i ukaż motyw samotności człowieka na podstawie znanych Ci utworów literackich.
67. Literackie obrazy cierpienia i bólu człowieka. Omów na przykładzie wybranych tekstów literackich.

ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI

1. Dawny świat Żydów polskich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich i malarskich.
2. Sceny batalistyczne w literaturze, malarstwie i filmie. Przedstaw temat, dokonując analizy wybranych przykładów.
3. Kwiaty w literaturze i malarstwie. Omów funkcje tego motywu, przedstawiając temat na wybranych przykładach.
4. Obraz Męki Pańskiej w literaturze, malarstwie i filmie. Zaprezentuj i omów wybrane przykłady.
5. Powstanie styczniowe w literaturze i malarstwie. Przedstaw i zanalizuj różne ujęcia tego motywu.
6. Symbol jako środek decydujący o oryginalności i ponadczasowości dzieła literackiego i malarskiego. Rozwiń zagadnienie, odwołując się do wybranych tekstów kultury.
7. Różne koncepcje idealnego piękna. Zbadaj i przedstaw zagadnienie, odwołując się do literatury i dzieł sztuki plastycznej.
8. Pokolenie Kolumbów w obrazie literackim i filmowym. Omów podobieństwa i różnice w sposobie przedstawiania.
9. Cztery pory roku w różnych tekstach kultury. Omów temat na wybranych przykładach.
10. Negatywny bohater i czarny charakter. Ukaż sposoby i cele kreowania takich postaci w wybranych dziełach literackich i filmowych.
11. Hagiografia piórem i pędzlem malowana. Zanalizuj zjawisko, odwołując się do wybranych przykładów z literatury i malarstwa.
12. Od „Zielonego balonika” do kabaretu „Mumio” – stare i nowe oblicze polskiego kabaretu. Omów problem, odwołując się do konkretnych dzieł kultury.
13. Katedra jako obraz świata. Porównaj różne obrazy katedr i ich funkcje na podstawie analizy wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.
14. Między teorią a praktyką. Omów realizację teorii Czystej Formy Witkacego, analizując wybrane dzieła literackie i malarskie.
15. Od antycznych herosów do filmowych bohaterów popkultury. Porównaj postawę i świat wartości mitologicznych bohaterów i ich współczesnych odpowiedników, analizując wybrane utwory literackie i teksty z innych dziedzin sztuki.
16. Literatura i film wobec kultur ginących. Omów sposoby ukazywania tego problemu w wybranych tekstach kultury. Wskaż przyczyny różnic, analizując wybrane dzieła.
17. W jaki sposób współcześni twórcy odczytują Księgę Hioba? Odpowiedz na pytanie, analizując przykłady z literatury i z innych dziedzin sztuki.
18. Różne realizacje motywu jesieni w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Porównaj je, analizując wybrane przykłady.
19. Opiekun, posłaniec, zwiastun dobrej nowiny… Przedstaw różne sposoby ukazywania aniołów w literaturze i sztuce.
20. Przyjaźń jako temat literacki i filmowy. Rozwiń zagadnienie i przedstaw na wybranych przykładach.
21. Współczesne wersje motywu Madonny w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
22. Sceny batalistyczne w literaturze, malarstwie i filmie. Przedstaw i porównaj sposób prezentacji w wybranych tekstach kultury.
23. Interpretacje dzieł Szekspira we współczesnej sztuce filmowej. Rozwiń zagadnienie, przywołując wybrane przykłady.
24. Funkcje barw w tworzeniu nastroju. Przeanalizuj wybrane dzieła literackie i malarskie oraz zaprezentuj wnioski.
25. Przedstaw związek fotografii z literaturą i filmem. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
26. Dzieło literackie a film. Przedstaw i skomentuj wybrane filmowe interpretacje tragedii antycznych.
27. Ekspresjonizm w literaturze i malarstwie. Odwołując się do przykładów przedstaw środki artystyczne charakterystyczne dla tej konwencji i określ ich rolę.
28. Symbolizm w literaturze a symbolizm w malarstwie. Porównaj metody twórcze na wybranych przykładach z okresu modernizmu.

JĘZYK

1. Język i styl Bolesława Leśmiana. Zaprezentuj zagadnienie na przykładzie wybranych utworów.
2. Dlaczego niektóre wyrazy stają się modne? Omów problem, analizując przykłady współczesnej polszczyzny.
3. Funkcje gry językowej w kabarecie. Omów temat na wybranych przykładach.
4. Scharakteryzuj język wybranego przez siebie zespołu rockowego, wyjaśniając zasadność dobru środków językowej ekspresji.
5. Omów specyfikę języka graffiti i „wlepek”. Scharakteryzuj zjawisko pod względem językowym na podstawie analizy zgromadzonego materiału.
6. Pisma użytkowe jako konteksty utworów poetyckich. Omów sposoby ich wykorzystania w wybranych tekstach polskich twórców.
7. Dokonaj analizy stylistycznej wybranych przykładów gawędy. Odpowiedz na pytanie, na czym polega specyfika języka w tym gatunku literackim.
8. Analizując wybrane sonety A. Mickiewicza, omów funkcje fonetycznych, słownikowych i składniowych środków artystycznych.
9. Toponomastyka Twojego regionu. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
10. Funkcje stylizacji modlitewnych w literaturze różnych epok. Omów zjawisko na wybranych przykładach.
11. Zaprezentuj dokonania wybitnych językoznawców w dziedzinie kultury języka. Oceń je z punktu widzenia współczesnego użytkownika polszczyzny.
12. Analizując celowo dobrane przykłady, omów mowę ciała w procesie komunikacji. Oceń siłę niewerbalnych sposobów oddziaływania na odbiorcę.
13. Cechy języka przemówień sejmowych. Rozważ problem, odwołując się do wybranych tekstów lub nagrań fragmentów przemówień.
14. O dawnej sztuce pisania listów. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady epistolografii określonej epoki.
15. Sztuka przekonywania we współczesnej publicystyce. Omów sposoby wykorzystania środków językowych w wybranych tekstach polskich publicystów.
16. Żart językowy i jego funkcje we fraszce, komedii i innych gatunkach literackich. Zilustruj zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
17. Kolokwializmy w poezji i ich funkcje. Przedstaw zagadnienie, przywołując wybrane teksty literackie.
18. Scharakteryzuj środki wymowy artystycznej w tekstach piosenek wybranej grupy muzycznej i omów ich funkcje.
19. Kicz językowy. Przestaw zjawisko, analizując cechy języka przykładowych piosenek nurtu disco polo.
20. Funkcje komizmu językowego w wybranych bajkach dawnych i współczesnych. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do przykładów.
21. Współczesny język urzędowy. Zanalizuj środki językowe i dokonaj ich oceny pod względem poprawności.
22. Funkcja magiczna języka i jej przejawy w różnego typu wypowiedziach. Omów problem, wykorzystując przykłady.
23. Językowe sposoby wyrażania uczuć w listach Twojego pokolenia i pokolenia romantyków. Dokonaj analizy na podstawie wybranych przykładów.